
باسیلهای گرم مثبت هوازی و گونههای اکتینومایسس
شامل جنسهای باسیلوس، لیستریا، کورینه باکتریوم، لاکتو باسیلوس، رودوکوکوس، اریزیپلوتریکس، گاردنرلا، نوکاردیا و اکتینومایسس
آزمایشات معمول: بررسی انواع همولیز روی آگار خون دار
رشد روی آگار زرده تخم مرغ
هیدرولیز ژلاتین
مقدمه :
جنسهای معمول باسیلهای گرم مثبت شامل باسیلوس، کورینه باکتریوم، اریزیپلوتریکس، گاردنرلا (گرم متغیر)، لاکتوباسیلوس و لیستریا میشوند. سویههایی که از نظر بالینی اهمیت کمتری دارند در جنسهای آرکانو باکتریوم، اورسکوویا و رودو کوکوس قرار دارند. نوکاردیا و استرپتومایسس که باسیلهای گرم مثبت رشتهای شاخدار هستند نیز در این گروه قرار میگیرند.
جنسهای این گروه بر اساس مورفولوژی میکروسکوپی و واکنش کاتالاز از یکدیگر تشخیص داده میشوند. گونههای باسیلوس، کورینه باکتریوم، لیستریا، اورسکویا و رودوکوکوس کاتالاز مثبت هستند. فقط جنس باسیلوس اسپور تشکیل میدهد.
گونهی باسیلوس
گونهی باسیلوس، در رنگآمیزی شیفر فالتون اندوسپورها سبز رنگ دیده میشوند.
گونهی باسیلوس در رنگآمیزی اسپور
گونهی باسیلوس در رنگآمیزی اسپور
سویهی باسیلوس سرئوس جدا شده از خاک آلوده به گازولین
سویهی باسیلوس سرئوس جدا شده از خاک آلوده به گازولین، کشت یافته بر روی آگار خون دار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند. این عکس یک هفته پس از کشت گرفته شده، اسپورها معمولاً پس از سه روز ظاهر میشوند. باسیلوس سرئوس میتواند طی یک دوره انکوباسیون کوتاه (متوسط ۲ ساعت) باعث مسمومیت غذایی ناشی از مصرف برنج پخته شده شود که در یخچال نگهداری نشده است.
اندوسپور در گونهی باسیلوس
اندوسپور در گونهی باسیلوس، تصویر گرفته شده از میکروسکوپ فازکنتراست.
اندوسپورهای باسیلوس آنتراسیس
اندوسپورهای باسیلوس آنتراسیس، تصویر گرفته شده از میکروسکوپ فازکنتراست. نقطههای نور ناشی از دهیدراته شدن ارگانیسم و خاصیت انکساری اندوسپورها میباشد.
بتا همولیز با هاله دوگانه - باسیلوس سرئوس
بتا همولیز با هاله دوگانه در سویهی باسیلوس سرئوس کشت یافته بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند.
بتا همولیز با هاله دوگانه در گونهی باسیلوس
بتا همولیز با هاله دوگانه در گونهی باسیلوس کشت یافته بر روی آگار خوندار 5% تهیه شده از خون گوسفند.
کلنیهای باسیلوس آنتراسیس بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند
کلنیهای باسیلوس آنتراسیس (B.anthracis) بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، کلنیهای خاکستری رنگ با حاشیه نامنظم و غیر همولیتیک
باسیلوس آنتراسیس روی محیط کشت کلمبیا آگار
کلنیهای باسیلوس آنتراسیس کشت یافته بر روی محیط کشت کلمبیا آگار، کلنیها با حاشیههای سست و نامنظم
کلنی باسیلوس سوبتیلیس
کلنی باسیلوس سوبتیلیس، (B.subtilis) (PabrB-gfp) کلنیهای با حاشیههای سست و نامنظم. (بزرگنمایی کم)
باسیلوس تورینجنسیس کشت یافته بر روی آگار خوندار ۵درصد تهیه شده از خون گوسفند
باسیلوس تورینجنسیس (B.thuringiensis) کشت یافته بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، کلنی با حاشیه نامنظم ضعیف
دو کلنی از باسیلوس لیکنی فورمیس
دو کلنی از باسیلوس لیکنی فورمیس (B.licheniformis) کشت یافته بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، کلنیهای با حاشیه نامنظم و قطعه قطعه
آزمایش هیدرولیز ژلاتین
تعداد زیادی از گونههای باسیلوس آنزیم پروتئولیتیکی را ترشح میکنند که میتوانند ژلاتین را هیدرولیز کنند. در روشی که مشاهده میشود، فیلم رادیولوژی که قبلاً در معرض اشعه X قرار گرفته است به عنوان سوبسترا برای تعیین فعالیت ژلاتیناز به کار میرود. تجزیه ژلاتین موجب تخریب پوشش ژلاتینی فیلم و شفاف شدن آن، در بخشی شده است که در سوسپانسیون باکتری قرار دارد.
آزمایش هیدرولیز اسکولین
بیشتر سویههای لیستریا مونوسیتوژنس میتوانند کمتر از دو ساعت اسکولین را هیدرولیز کنند. در لوله سمت چپ یک واکنش مثبت از تجزیه اسکولین مشاهده میشود و در عکس سمت راست واکنش مثبت از تجزیه هیپورات نشان داده شده است.
کلنیهای کورینه باکتریوم جیکیوم
کلنیهای کورینه باکتریوم جیکیوم (C.jeikeium) بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، پس از یک شب انکوباسیون در CO2 پنج تا ده درصد.
این سویهها میتوانند سپسیس کشنده ایجاد نمایند.
کلنیهای کورینه باکتریوم دیفتریه
کلنیهای کورینه باکتریوم دیفتریه (C.diphtheriae) بر روی محیط کشت تینسدال آگار، این محیط انتخابی، در کنار آگار خوندار برای کشت کورینه باکتریوم دیفتریه و جدا کردن آن از سایر کورینه باکتریومها به کار میرود. در این محیط که پتاسیم تلوریت آگار نیز نام دارد، کلنی کورینه باکتریوم دیفتریه سیاه رنگ تا خاکستری است.
رنگآمیزی لوفلر متیلن بلو
رنگآمیزی لوفلر متیلن بلو، گرانولهای متاکروماتیک کورینه باکتریوم دیفتریه در هنگام رنگآمیزی با این روش یا رنگآمیزی نایسر مشاهده میشوند. بهترین رنگآمیزی هنگامی است که از کلنیهای کشت یافته در محیط شیبدار لوفلر انجام شود. دانههای متاکروماتیک در این رنگآمیزی بنفش متمایل به قرمز میباشند.
گونههای لاکتو باسیلوس در رنگآمیزی گرم از ترشحات واژن
گونههای لاکتوباسیلوس (Lactobacillus spp) در رنگآمیزی گرم از ترشحات واژن،گونههای لاکتوباسیلوس باسیلهای بلند و بدون اسپورهستند، آنها ممکن است به صورت کوکو باسیلهای کوتاه ظاهر شوند. هنگامی که این باکتریها از نظر میکروسکوپی به صورت کوکو باسیل ظاهر میشوند میتوانند با استرپتوکوکوسها اشتباه شوند.
لاکتو باسیلوس پلانتروم کشت یافته بر روی لاکتو باسیلوس آگار
لاکتو باسیلوس پلانتروم (L.plantarum) کشت یافته بر روی لاکتو باسیلوس آگار، کلنیهای محدب با حاشیه صاف
کلنی گونهای از لاکتوباسیلوس بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند
کلنی گونهای از لاکتوباسیلوس بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، کلنی این باکتری مشابه استرپتوکوکوسهای ویریدنس و اریزیپلوتریکس همولیز آلفا ایجاد میکند. برای تشخیص این باکتریها از یکدیگر آگاهی از منبع نمونه ضروری است. به علت این که دو باکتری در اغلب موارد، فلور طبیعی بدن هستند، تشخیص آنها ضروری نیست. لاکتو باسیلوسها معمولاً به وانکومایسین مقاومند. لاکتوبا سیلوسها بر خلاف اریزیپلوتریکس بر روی TSI رشد نمیکنند.
کلنیهای اریزیپلوتریکس روزیوپاتیه بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند
کلنیهای اریزیپلوتریکس روزیوپاتیه (E.rhusiopathiae) بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، کلنیها نرم و کوچک، با قطری کمتر از 1 میلیمتر و شفاف هستند. کلنیها با همولیز آلفا سبز رنگ مشخص میشوند.
اریزیپلوتریکس روزیوپاتیه بر روی TSI
اریزیپلوتریکس روزیوپاتیه بر روی TSI ، از مشخصات این باکتری تولید H2S در طول خط تلقیح بر روی TSI شیبدار است که مدت ۴۸ ساعت در دمای ۳۵ºC انکوبه شده باشد.
گاردنرلا واژینالیس در رنگآمیزی گرم
گاردنرلا واژینالیس (G.vaginalis) در رنگآمیزی گرم (بزرگ نمایی۱۲۵۰ برابر)، این باکتری میلهای شکل گرم مثبت و برخی مواقع گرم متغیر میباشد که میتواند از دستگاه تناسلی انسان جدا شود.
کلنیهای گاردنرلا واژینالیس بر روی شکلات آگار
کلنیهای گاردنرلا واژینالیس بر روی شکلات آگار، کلنیهای نازک نقطهای پس از ۲۴ ساعت انکوباسیون روی شکلات آگار تشکیل میشود. جداسازی این ارگانیسم نشانهی اختصاصی واژینوس باکتریال نمیباشد. زیرا گاردنرلا واژینالیس در ۵۰ درصد زنان بدون علامت کلونیزه میشود. هیدرولیز هیپورات از مشخصات این باکتری است.
آزمایش هیدرولیز هیپورات
آزمایش هیدرولیز هیپورات، گاردنرلاواژینالیس قادر است هیپورات سدیم ۱ درصد آبکی را در مدت ۲ ساعت انکوباسیون در دمای ۳۵ºC را هیدرولیز کند. لوله سمت چپ واکنش مثبت را نشان میدهد.
لیستریا مونوسیتوژنس
لیستریا مونوسیتوژنس (L.monosytogenes)، در زیر کلنـیهای برداشته شده همولیز باریک مشاهده میشود.
آزمایش CAMP در لیستریا مونو-سیتوژنس
آزمایش CAMP در لیستریا مونو-سیتوژنس، کشت این باکتری در حضور استافیلوکوکوس اورئوس باعث تشدید همولیز بتا شده که مانند نوک پیکان مشاهده میشود. باید دقت نمود هنگام کار با این ارگانیسم حتماً از دستکش استفاده شود.
کلنیهای آرکانوباکتریوم همولیتیکوم و استرپتوکوکوس پیوژنس
کلنیهای آرکانوباکتریوم همولیتیکوم (A.haemolyticum) (عکس سمت چپ) و استرپتوکوکوس پیوژنس (عکس سمت راست)، کلنیهای آرکانوباکتریوم همولیتیکوم باریک (قطر ۰/۵- ۰/۱ میلیمتر) بعد از ۴۸ ساعت همولیز بتا ایجاد میکنند، میتوانند هنگامی که از کشت گلو جدا شوند با استرپتوکوکوسها اشتباه شوند. در این تصویر کلنیهای سمت چپ بعد از یک شبانه روز انکوباسیون بدون همولیز هستند. این باکتریها از نظر میکروسکوپی شبیه به کورینه باکتریومها هستند اما کاتالاز آنها منفی است.
کلنیهای رودوکوکـوس بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند
کلنیهای رودوکوکـوس (Rhodococcus spp) بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، این باکتری در خانواده نوکاردیاسه طبقه بندی میشود. رودوکوکوس اکویی قبلاً در جنس کورینه باکتریوم یا مایکوباکتریوم طبقهبندی میشد. کلنی این باکتری پس از انکوباسیون طولانی مدت، پیگمان صورتی رنگ ایجاد میکند.
رودوکوکوس و رنگآمیزی اسید فاست
A،B، ظاهر میکروسکوپی از رودوکوکوس (بزرگ نمایی ۱۲۵۰ برابر)، ارگانیسمهای جوانتر(کمتراز ۲۴ ساعت) نسبت به مسنها کشیده شدهتر هستند (A) و میتوانند حتی به شکل میلهای ظاهر شوند (B). پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت ظاهر ارگانیسمها به سمت کوکوسی شکل تغییر میکند. C. رنگآمیزی اسید فاست با روش کینیون اصلاح شده، رودوکوکوس اکویی هنگامی که در روش اسید فاست با روش کینیون تغییر یافته (استفاده از اسید سولفوریک به عنوان رنگ بر) رنگ شود ممکن است اسید فاست شود.
کلنیهای اورس کویا بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند
کلنیهای اورس کویا (Oerskovia spp) بر روی آگار خوندار ۵ درصد تهیه شده از خون گوسفند، این باکتریها متحرک گرم مثبت و رشتهای شکل هستند. این ارگانیسمها احتمالاً توسط خصوصیات میکروسکوپی، هیدرولیز اسکولین و تولید پیگمان زرد رنگ بر روی آگار خوندار شناسایی میشوند.
رنگآمیزی گرم از گونه نوکاردیا
رنگآمیزی گرم از گونه نوکاردیا (Nocardia spp) (بزرگ نمایی ۱۲۵۰ برابر)، گونههای نوکاردیا باسیلهای گرم مثبت منشعب، رشتهای شکل و دانه دانه میباشند. تقریباً قطر حدود ۱ میلیمتر دارند و به شکل کوکسی و کوکو باسیل ظاهر میشوند.
فرم رشتهای
فرم رشتهای، نوکاردیا استروئیدس (N.asteroides) کشت یافته بر روی تریپتی کاز سوی آگار
نوکاردیا استروئیدس
نوکاردیا استروئیدس، کلنیهای چین خرده وخشن از یک اکتینومایسس بیهوازی
B. نوکاردیا استروئیدس (تصویر از نزدیک)
شناسایی جنس نوکاردیا با استفاده از آزمایشات بیوشیمیایی
شناسایی جنس نوکاردیا با استفاده از آزمایشات بیوشیمیایی، گونههای نوکاردیا باسیلهای هوازی هستند که نیترات را به نیتریت احیاء کرده (لوله سمت چپ)، اوره را هیرولیز کرده (لوله مرکزی)، بر روی سطح محیط مایعی نظیر تیوگلیکولات رشد میکند (لوله سمت راست).
واکنشهای هیدرولیز آمینو اسید در نوکاردیا استروئیدس
واکنشهای هیدرولیز آمینو اسید در نوکاردیا استروئیدس، واکنش تمام اسیدهای آمینه در پلیت منفی است. کازئین، تیروزین، گزانتین و هیپوگزانتین.
واکنشهای هیدرولیز اسیدهای آمینه در گونـههای استرپتومایسس
واکنشهای هیدرولیز اسیدهای آمینه در گونههای استرپتومایسس (Streptomyces spp) (بزرگنمایی ۱۰ برابر)، واکنش تمام اسیدهای آمینه در پلیت مثبت است، بر خلاف گونه نوکاردیا، گونه استرپتومایسس اسیدهای آمینه کازئین، تیروزین، گزانتین و هیپوگزانتین را هیدرولیز میکند. ظاهر کلنیها شبیه به گونه نوکاردیا سفید، گچی و خشک میباشد. استرپتو مایسسها اوره مثبت و نیترات منفی هستند.
استرپتومایسس آلبوس کشت یافته بر روی نوترینت آگار
استرپتومایسس آلبوس (S.albus) کشت یافته بر روی نوترینت آگار، کلنی با ظاهر رشتهای با حاشیه موج دار خفیف
کشت ده روزه استرپتومایسس آلبوس بر روی نوترینت آگار
کشت ده روزه استرپتومایسس آلبوس بر روی نوترینت آگار، کلنی با ظاهر نامنظم با حاشیه موجدار
کلنیهای گونه اکتینو مایسس
کلنیهای گونه اکتینو مایسس (Actinomyces spp) ( بزرگنمایی 10 برابر)، کلنیهای شبیه به دندان آسیاب از اکتینو مایسس اسرائیلی که تحت شرایط بیهوازی مدت یک تا دو هفته رشد کرده است. این کلنیها با حاشیه نامنظم و به صورت انبوه رشد کردهاند.
خصوصیات بیوشیمیایی از اکتینو مایسس اسرائیلی
خصوصیات بیوشیمیایی از اکتینو مایسس اسرائیلی (A.israelii)، بیشـتر گونههای اکتینو مایسس مانند اکتینو مایسس اسرائیلی، نیترات را به نیتریت احیاء میکنند (لوله قرمز رنگ سمت راست) به علاوه اکتینو مایسس اسرائیلی اسکولین را هیدرولیز میکند (لوله سمت چپ) اما اوره را تجزیه نمیکند (لوله مرکزی).